Phát triển nguồn nhân lực giao thông vận tải đáp ứng nhu cầu phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước - Phạm Văn Tân (Tạp chí điện tử Khoa học và Công nghệ Giao thông, 2026)
Phát triển hạ tầng, trong đó có hạ tầng ngành giao thông vận tải (GTVT) là một trong ba đột phá chiến lược cốt lõi của quốc gia. Bước vào “Kỷ nguyên phát triển đột phá, vươn mình”, Việt Nam đang triển khai nhiều dự án lớn về hạ tầng, đặc biệt hạ tầng GTVT. Điều đó là cơ hội lớn đồng thời cũng là thách thức rất lớn đối với sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực các loại hình thuộc ngành GTVT. Hiện nay, nhân lực ngành GTVT đang thiếu hụt cả về số lượng và chất lượng, chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu ở một số lĩnh vực; trong đó có cả những thiếu hụt nghiêm trọng như mất cân đối, thiếu kỹ thuật viên ứng dụng và chuyên gia công nghệ cao. Việc bù đắp sự thiếu hụt này đòi hỏi các cơ sở đào tạo nguồn nhân lực GTVT cần đáp ứng các yêu cầu rất cao và liên tục thay đổi về công nghệ mới, năng lực số (AI, Big Data, IT…). Tham luận cố gắng đánh giá thực trạng nguồn nhân lực GTVT trước nhu cầu của sự phát triển đất nước trong “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, từ đó đề xuất một số giải pháp, khuyến nghị. Việc đổi mới căn bản chương trình đào tạo trên nền tảng Kỹ thuật số, AI và Big Data…; việc chuyển từ giảng dạy hàn lâm sang phát triển năng lực thực tiễn, ưu tiên sử dụng mô hình mô phỏng (Simulator) và tăng thời lượng thực hành… là những giải pháp cần thiết phải thực hiện. Việc áp dụng mô hình Conceive-Design-Implement-Operate để chuẩn hóa các chương trình đạt chuẩn quốc tế, đưa các cơ sở đào tạo trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo trong bối cảnh chuyển đổi số… cũng là các giải pháp không thể thoái thác. Trong kỷ nguyên phát triển đột phá vươn mình của đất nước, việc đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao chính là chìa khóa để ngành GTVT và các ngành kinh tế - xã hội khác phát triển mạnh mẽ, đạt được các mục tiêu đến năm 2030 và 2045 mà Đại hội XIII và XIV của Đảng đã hoạch định.